قسمت دوّم تاريخ ايران بعد از اسلام مقدمه بعد از آنكه قسمت كلى ايران را سپاهيان اسلام فتح كردند در تمام دورهء خلافت خلفاى راشدين و امويان معمول چنين بود كه حكّامى از جانب واليان بصره و كوفه بايران و ماوراء النهر مىآمدند و ايشان همه سردارى لشكر را نيز در عهده داشتند و كارشان علاوه بر ادارهء امور حوزهء فرمانروائى سركوبى قيام‌كنندگان و جهاد با بلاد كافرنشين مجاور بود و كمتر موقعى اتفاق مىافتاد كه چنين شغل مهمّى در عهدهء مسلمان غيرعربى نهاده شود به همين جهت سرداران و واليان خلفاى راشدين و اموى كه همه عرب بودند و به اين قوم تكيه داشتند غالبا از قبايل عربستان جمع كثيرى را با خود مىكوچاندند و در ايران ساكن ميكردند كه هم در مواقع ضرورت ياور ايشان باشند و هم اسلام و آداب عربى را در مشرق منتشر سازند . بر خلاف اين ترتيب در عهد بنى عباس حكّام مستقيما از دار الخلافه مأمور ميشدند و عنصر ايرانى در ميان ايشان غالب بود چنان كه ابو مسلم مدّتها در عهد سفاح و منصور و فضل برمكى در عهد هارون و طاهر ذو اليمينين و حسن بن سهل سرخسى